પ્રમિલા જયપાલ અને શ્રી થાનેદાર / File Photo

ડેમોક્રેટિક કોંગ્રેસમેન શ્રી થાનેદાર, જેઓ જાન્યુઆરી 2023થી મિશિગનના 13મા કોંગ્રેસનલ ડિસ્ટ્રિક્ટનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા હતા, તેઓ 4 ઓગસ્ટે યોજાયેલી ડેમોક્રેટિક પ્રાઇમરીમાં હારી જતાં ભારતીય અમેરિકન સમુદાયમાં નિરાશા જોવા મળી રહી છે.

આ વર્ષની શરૂઆતમાં કોંગ્રેસમેન રાજા કૃષ્ણમૂર્તિ પણ ઇલિનોઇસના 8મા કોંગ્રેસનલ ડિસ્ટ્રિક્ટની 2016થી યોજાયેલી તમામ સામાન્ય ચૂંટણીઓ જીત્યા બાદ અમેરિકી સેનેટ માટેની ડેમોક્રેટિક પ્રાઇમરીમાં હારી ગયા હતા. તેના પરિણામે અમેરિકી હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સમાં ભારતીય અમેરિકન સાંસદોના અનૌપચારિક "સમોસા કોકસ"ની સંખ્યા સાતથી ઘટીને પાંચ થઈ શકે છે. "સમોસા કોકસ" શબ્દનો ઉપયોગ કૃષ્ણમૂર્તિએ ભારતીય અમેરિકન સાંસદો માટે કર્યો હતો.

કોંગ્રેસમાં ભારતીય અમેરિકનોની ઘટતી હાજરી ઘણા લોકો માટે આંચકાજનક છે, પરંતુ સમુદાયના નેતાઓ લાંબા ગાળાના ભવિષ્યને લઈને આશાવાદી છે. વૈશ્વિક સ્તરે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત ભારતીય મૂળના નેતાઓને જોડતી બિનનફાકારક સંસ્થા ઇન્ડિયાસ્પોરાના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર સંજીવ જોશીપુરા કહે છે, "આપણા સમુદાયનું અમેરિકી કોંગ્રેસમાં પ્રતિનિધિત્વ ઘટી રહ્યું છે તે નિરાશાજનક છે, પરંતુ નવેમ્બરની ચૂંટણી શું પરિણામ લાવે છે તેની અમે રાહ જોઈ રહ્યા છીએ."

તેમણે લાંબા ગાળે આશાવાદ વ્યક્ત કરતાં કહ્યું, "સ્કૂલ બોર્ડ, ડિસ્ટ્રિક્ટ, કાઉન્ટી અને રાજ્ય સ્તરે આપણા સમુદાયની રાજકીય ભાગીદારી સ્પષ્ટપણે વધી રહી છે. આજથી પાંચ, 10 કે 20 વર્ષ બાદ આમાંથી કેટલાક લોકો કોંગ્રેસના સભ્ય, સેનેટર અથવા ગવર્નર બની શકે છે." તેમણે ઉમેર્યું કે પ્રગતિ ભાગ્યે જ સીધી રેખામાં થાય છે અને તેના માટે લાંબા ગાળાના સતત પ્રયાસોની જરૂર હોય છે.

આ દરમિયાન વોશિંગ્ટન રાજ્યમાંથી સારા સમાચાર છે. ડેમોક્રેટિક કોંગ્રેસવુમન પ્રમિલા જયપાલ 7મા કોંગ્રેસનલ ડિસ્ટ્રિક્ટમાંથી નવેમ્બરની સામાન્ય ચૂંટણી માટે આગળ વધી છે. તેઓ 2017થી આ વિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા છે. તેમની સામે રિપબ્લિકન ઉમેદવાર નિરવ શેઠ પણ ચૂંટણી મેદાનમાં છે. ગુજરાતથી અમેરિકા આવેલા નિરવ શેઠે અમેરિકી મરીન કોર્પ્સમાં સેવા આપી છે.

કેલિફોર્નિયામાં ડેમોક્રેટિક કોંગ્રેસમેન રો ખન્ના અને ડૉ. અમી બેરા પણ નવેમ્બર 3ની સામાન્ય ચૂંટણીના મેદાનમાં છે. ખન્ના 17મા કોંગ્રેસનલ ડિસ્ટ્રિક્ટનું અને બેરા 6મા કોંગ્રેસનલ ડિસ્ટ્રિક્ટનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. બેરા 2013થી અમેરિકી હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સના સભ્ય છે, જ્યારે ખન્ના 2017થી સભ્ય છે. નવેમ્બરમાં ખન્નાનો મુકાબલો રિપબ્લિકન ઉમેદવાર રિતેશ ટંડન સાથે થશે, જેઓ પણ ભારતીય અમેરિકન છે.

આ ઉપરાંત, ડેમોક્રેટિક કોંગ્રેસમેન સુહાસ સુબ્રમણ્યમ પણ ફરીથી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. તેઓ 2025થી વર્જિનિયાના 10મા કોંગ્રેસનલ ડિસ્ટ્રિક્ટનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા છે. ભારતીય અમેરિકન ડૉક્ટર અને એરિઝોના હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સના પૂર્વ સભ્ય અમીશ શાહ પણ અમેરિકી હાઉસ માટે ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. તેઓ એરિઝોનાના 1મા કોંગ્રેસનલ ડિસ્ટ્રિક્ટમાંથી ડેમોક્રેટિક પ્રાઇમરી જીતીને આગળ વધ્યા છે.

2027માં કોંગ્રેસમાં ભારતીય અમેરિકનોની સંખ્યા ઘટવાની સંભાવનાને લઈને નિરાશા હોવા છતાં, રાજકીય વિશ્લેષકો તેને ભારતીયો વિરુદ્ધના કોઈ વ્યાપક વલણ તરીકે જોતા નથી.

દિલ્હી સ્થિત થિંક ટેન્ક ઇમેજઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટના પ્રમુખ રોબિન્દર સચદેવ કહે છે, "થાનેદાર અને કૃષ્ણમૂર્તિની હારને લઈને આપણે વધારે અર્થ કાઢવો જોઈએ નહીં. બંનેની હાર ખૂબ જ અલગ રાજકીય પરિસ્થિતિઓમાં થઈ છે."

તેઓ સમજાવે છે કે, "થાનેદારે ડેટ્રોઇટના મુખ્યત્વે બ્લેક સમુદાય ધરાવતા મતવિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું અને તેઓ ડોનોવન મેકકિની સામે હારી ગયા. મેકકિની સ્થાનિક સ્તરે મજબૂત રીતે જોડાયેલા આફ્રિકન અમેરિકન ઉમેદવાર હતા અને તેમના અભિયાનમાં શહેરમાં બ્લેક પ્રતિનિધિત્વ પુનઃસ્થાપિત કરવાની વાત પર ખાસ ભાર મૂકાયો હતો. બીજી તરફ, કૃષ્ણમૂર્તિએ પ્રમાણમાં સુરક્ષિત હાઉસ સીટ છોડીને વધુ સ્પર્ધાત્મક રાજ્યવ્યાપી સેનેટ પ્રાઇમરીમાં ઉમેદવારી નોંધાવી હતી, જ્યાં તેઓ ઇલિનોઇસના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર જુલિયાના સ્ટ્રેટન સામે હારી ગયા."

સચદેવ ઉમેરે છે કે ભારતીય અમેરિકન મતદારો અમેરિકન રાજકારણમાં વધુ ઊંડે જોડાઈ રહ્યા હોવાથી તેમનો રાજકીય અભિગમ પણ એક પ્રકારની કસોટીમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. તેમના મતે, "ભારતીય અમેરિકન મતદારો હવે રાજકીય રીતે એકસરખા અને સરળતાથી અનુમાન કરી શકાય તેવા રહ્યા નથી. ઇમિગ્રેશન, જાતિ, ધર્મ, શિક્ષણ અને ઓળખ જેવા રાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ મતદારો તેમજ સમુદાયના રાજકીય નેતાઓને પોતાનું વલણ વધુ સ્પષ્ટ રીતે નક્કી કરવા માટે મજબૂર કરી રહ્યા છે."

સિએટલ સિટી કાઉન્સિલના પૂર્વ સભ્ય અને શ્રમિક અધિકાર કાર્યકર્તા ક્ષમા સાવંત પણ વોશિંગ્ટનના 9મા ડિસ્ટ્રિક્ટમાંથી અમેરિકી હાઉસ માટેની પ્રાઇમરીમાં હારી ગયા છે. બિનનફાકારક સંસ્થાના સ્થાપક પૂર્ણિમા નાથ વિસ્કોન્સિનના 4મા કોંગ્રેસનલ ડિસ્ટ્રિક્ટ માટેની રિપબ્લિકન પ્રાઇમરીમાં હારી ગયા છે. ભારતીય અમેરિકન ફિઝિશિયન ડૉ. ટીના શાહે જુલાઈ 2025માં ન્યૂ જર્સીના 7મા કોંગ્રેસનલ ડિસ્ટ્રિક્ટમાંથી ચૂંટણી લડવાની જાહેરાત કરી હતી, પરંતુ તેઓ પણ જૂનમાં યોજાયેલી ડેમોક્રેટિક પ્રાઇમરીમાં હારી ગયા હતા.

અમેરિકી કોંગ્રેસ ચૂંટણી રાજકારણનું સર્વોચ્ચ સ્તર છે, પરંતુ કોંગ્રેસમાં ભારતીય અમેરિકનોની સંખ્યા સમુદાયની રાજકીય પ્રગતિનું એકમાત્ર માપદંડ નથી. સચદેવના મતે, અન્ય સ્તરે ભારતીય અમેરિકનોની ભાગીદારી સતત વધી રહી છે. વધુને વધુ ભારતીય અમેરિકનો રાજ્ય વિધાનસભા, મેયર અને સિટી કાઉન્સિલ, સ્કૂલ બોર્ડ, સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર, રાજકીય પક્ષો તેમજ સંઘીય કાર્યકારી શાખામાં પ્રવેશી રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે કે ભારતીય અમેરિકન ઉમેદવારોને હવે માત્ર ભારતીય મૂળના સમુદાયના પ્રતિનિધિ તરીકે નહીં, પરંતુ તેમના કામકાજના રેકોર્ડ, વિચારધારા અને સ્થાનિક મતદારો સાથેના જોડાણના આધારે જોવામાં આવી રહ્યા છે. "તેઓ કેટલીક ચૂંટણીઓ જીતશે અને કેટલીક હારશે. તેનો અર્થ એ નથી કે પ્રગતિ અટકી રહી છે. તેનો અર્થ એ છે કે ભારતીય અમેરિકન સમુદાય હવે અમેરિકાના સામાન્ય રાજકીય જીવનનો એક ભાગ બની રહ્યો છે. જેમ જેમ ભારતીય ઇમિગ્રન્ટ્સના વધુ બાળકો જાહેર જીવનમાં પ્રવેશ કરશે, તેમ આ ભાગીદારી વધતી રહેશે," તેમણે કહ્યું.

ભારતીય અમેરિકન સમુદાયને હજુ પણ મોટાભાગે ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના સમર્થક તરીકે જોવામાં આવે છે, પરંતુ વિશ્લેષકોના મતે હવે આ સમર્થન આપોઆપ મળતું નથી. 2024માં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીની સરસાઈ ઘટી હતી અને સ્વતંત્ર ઉમેદવારો સાથેનું જોડાણ વધ્યું હતું. જોકે, રિપબ્લિકન પાર્ટી તરફ કોઈ મોટો રાજકીય ઝુકાવ જોવા મળ્યો નથી.

ઇન્ડિયાસ્પોરાના જોશીપુરા કહે છે, "ભારતીય અમેરિકન સમુદાય રાજકીય દૃષ્ટિએ એકસરખો નથી અને હોવો પણ ન જોઈએ. કેટલાક મુદ્દાઓ એવા છે જેની આપણા સમુદાયને સામાન્ય રીતે ખૂબ ચિંતા હોય છે. કાર્નેગી એન્ડોવમેન્ટ ફોર ઇન્ટરનેશનલ પીસના એક સર્વે અનુસાર, આ સામાન્ય ઘરગથ્થુ મુદ્દાઓ છે. રોજગાર, કિંમતો, આરોગ્યસંભાળ અને ઇમિગ્રેશન."

સમુદાય વિવિધ પેઢીઓ, ધર્મો, વ્યવસાયો અને વિચારધારાઓમાં વધુ વૈવિધ્યસભર બની રહ્યો હોવાથી તે ભાગ્યે જ એક જ રાજકીય જૂથ તરીકે વર્તે છે. તેમ છતાં, જાતિ અથવા ધાર્મિક ભેદભાવ, ભારતીયો વિરુદ્ધની દુશ્મનાવટ, સમાન તકો અને યોગ્ય વ્યવહાર અંગેની ચિંતાઓ હજુ પણ વિવિધ વર્ગોમાં મહત્વ ધરાવે છે.

રાજકીય વિશ્લેષક સચદેવ કહે છે, "વ્હાઇટ-નેશનલિસ્ટ અને ખુલ્લેઆમ ભારતીય વિરોધી નિવેદનોમાં થયેલા વધારાથી આ સામૂહિક ચિંતા વધુ સ્પષ્ટ બની છે." તેમના મતે, પ્રથમ પેઢીના ઇમિગ્રન્ટ્સ માટે ઇમિગ્રેશન અને ભારત-અમેરિકા સંબંધો વધુ ભાવનાત્મક મહત્વ ધરાવી શકે છે, જ્યારે અમેરિકામાં જન્મેલા ભારતીય અમેરિકનો સામાન્ય રીતે જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ, રોજગાર, પ્રજનન અધિકારો, શિક્ષણ, જાહેર સુરક્ષા અને વ્યાપક સાંસ્કૃતિક મુદ્દાઓથી વધુ પ્રભાવિત થાય છે. ભારતીયો વિરુદ્ધની દુશ્મનાવટ કેટલાક પ્રસંગોએ સમુદાયને એક કરી શકે છે, પરંતુ તેના રાજકીય મતભેદોને દૂર કરી શકશે નહીં.

મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં ભારતીય અમેરિકન ઉમેદવારોને સમર્થન આપવામાં સમુદાય આધારિત સંગઠનો પણ વધુ સક્રિય બન્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે. જોશીપુરાના મતે, "સમુદાય આધારિત સંગઠનોએ આર્થિક અને સંગઠનાત્મક બંને રીતે પોતાની રાજકીય ક્ષમતા વધુ મજબૂત કરવાની જરૂર છે. અસરકારક પોલિટિકલ એક્શન કમિટીઓ (PACs), ગ્રાસરૂટ સંગઠનો અને કદાચ નીતિ આધારિત થિંક ટેન્ક ઊભી કરવી આજની જરૂરિયાત છે. ડેમોક્રેટિક પક્ષ તરફ IMPACT, AAPI Victory Fund અને South Asians for America જેવી કેટલીક સંસ્થાઓ અસરકારક રીતે કામ કરી રહી છે. રિપબ્લિકન પક્ષ તરફ પણ આવી જ અસરકારક સંસ્થાઓ ઊભી થાય તો તે ભારતીય અમેરિકન સમુદાય માટે ફાયદાકારક રહેશે."

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"