પ્રતીકાત્મક તસ્વીર / AI Generated
વિદેશમાં વસતા દરેક ભારતીય પાસે વિઝા, દસ્તાવેજી પ્રક્રિયા અને એરપોર્ટના અનુભવોની પોતાની એક અલગ કહાની હોય છે. પરંતુ જો તેમને મિત્રતા વિશે પૂછવામાં આવે, તો એક બિલકુલ જુદી જ કહાની સામે આવે છે.
આ એવી કહાની છે, જેમાં 16 કલાકની લાંબી ફ્લાઇટ બાદ એરપોર્ટના ટર્મિનલ-4ની બહાર ઘરનું જમવાનું લઈને રાહ જોતા સિનિયર હોય છે. વોટ્સએપ ગ્રુપમાં મળેલો અજાણ્યો વ્યક્તિ, જે ખાલી એપાર્ટમેન્ટમાં ગાદલું ખસેડવામાં મદદ કરે છે. ઓફિસનો સહકર્મી, જે આગ્રહ કરે છે કે કોઈએ પોતાની પહેલી દિવાળી એકલા ન ઉજવવી જોઈએ. અથવા ક્રિકેટ ટીમનો સાથી, જે ધીમે ધીમે સૌથી વિશ્વાસુ મિત્ર બની જાય છે અને ઇમરજન્સી સમયે સૌથી પહેલા યાદ આવતો સંપર્ક બને છે.
આવી કહાનીઓ સામાન્ય રીતે સમાચારની હેડલાઇન બનતી નથી, પરંતુ તે વિશ્વભરમાં વસતા ભારતીયોના રોજિંદા જીવનનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
આજે વિશ્વભરમાં ભારતીય મૂળના 3.5 કરોડથી વધુ લોકો વસે છે, જે ભારતીય પ્રવાસી સમુદાયને વિશ્વનો સૌથી મોટો ડાયસ્પોરા બનાવે છે. તેમની સફળતાની ચર્ચા ઘણી વખત મોટી કંપનીઓના CEO, ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ, ઉદ્યોગસાહસિકો અને અબજો ડોલરના વ્યવસાયોથી થાય છે. પરંતુ તેમની એક એવી સિદ્ધિ પણ છે, જે ભાગ્યે જ નજરે પડે છે. મિત્રતા અને સામૂહિક સહકારનું એવું મજબૂત જાળું, જેના આધારે પેઢીઓથી ભારતીયોએ ઘરથી હજારો કિલોમીટર દૂર પોતાનું જીવન ઊભું કર્યું છે.
સ્થળાંતરે મિત્રતાનો અર્થ પણ બદલ્યો છે. હવે મિત્રતા માત્ર સાથ-સંગાથ પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી. તે જીવવા માટેનો આધાર, પોતાની ઓળખનો અહેસાસ અને સતત જોડાયેલા રહેવાની લાગણી બની ગઈ છે.
અગાઉના સમયમાં લોકો મોટાભાગે પરિવારના સભ્યો અથવા ઓળખીતાઓના સહારે વિદેશ જતા હતા. પરંતુ આજે વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યાવસાયિકો ઘણીવાર એવા શહેરોમાં પહોંચે છે, જ્યાં તેઓ કોઈને ઓળખતા પણ નથી. આવી સ્થિતિમાં તેમનો પ્રથમ આધાર કોઈ સંસ્થા નહીં, પરંતુ ભારતીયો માટેના વોટ્સએપ ગ્રુપ, બોસ્ટનમાં ઘર શોધવા માટેની રેડિટ ચર્ચાઓ, લંડનની એલ્યુમ્ની નેટવર્ક અથવા ટોરોન્ટોમાં નવા આવનારાઓ માટેના ટેલિગ્રામ સમૂહો બને છે.
રૂમમેટ શોધવાની કે એરપોર્ટ પરથી લેવા આવવાની એક સામાન્ય વિનંતીથી શરૂ થયેલો સંબંધ ઘણીવાર જીવનભરની મિત્રતામાં બદલાઈ જાય છે.
કદાચ આ જ જોડાણની જરૂરિયાતને કારણે વિદેશમાં વસતા ભારતીય સમુદાયો વિવિધ કાર્યક્રમો અને મેળાવડાઓને એટલું મહત્વ આપે છે.
ન્યૂયોર્ક અથવા ટોરોન્ટોમાં યોજાતી ઇન્ડિયા ડે પરેડ, લંડનમાં ગુજરાતી સમાજ દ્વારા આયોજિત નવરાત્રી, મેલબોર્નમાં કેરળ એસોસિયેશન દ્વારા યોજાતો ઓણમનો સમૂહભોજન અથવા ન્યૂ જર્સીમાં નીકળતી જગન્નાથ રથયાત્રા આ બધા કાર્યક્રમોમાં સંગીત, ભોજન અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો ઉપરાંત એક વધુ મહત્વનો હેતુ છુપાયેલો હોય છે.
આવા પ્રસંગો એવા સ્થળો બને છે, જ્યાં અજાણ્યા લોકો એકબીજાને ઓળખે છે, નવા આવેલા લોકોને ભવિષ્યના રૂમમેટ અને માર્ગદર્શક મળે છે, બાળકોને નવા મિત્રો મળે છે અને માતા-પિતાને સહકાર આપતું નવું વર્તુળ મળે છે.
આ જ ભાવના ભારતીય વિદ્યાર્થી સંગઠનોમાં પણ જોવા મળે છે, જ્યાં નવા વિદ્યાર્થીઓનું હોળી જેવા તહેવારો અને માર્ગદર્શન કાર્યક્રમો દ્વારા સ્વાગત કરવામાં આવે છે. અમેરિકા, બ્રિટન, કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં યોજાતી સપ્તાહાંતની ક્રિકેટ લીગોમાં પણ મેચ પૂરી થયા પછી વિરોધી ટીમોના ખેલાડીઓ વર્ષો સુધી પરિવાર સમાન સંબંધો જાળવી રાખે છે.
આ સંસ્થાઓ ભારતીય સંસ્કૃતિને જાળવી રાખવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે, પરંતુ તેમનું સૌથી મોટું યોગદાન કદાચ કંઈક વધુ અમૂલ્ય છે. તે લોકો વચ્ચે એક મજબૂત સમુદાયનું નિર્માણ કરે છે.
વિવિધ અભ્યાસો દર્શાવે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ અને નવા ઇમિગ્રન્ટ્સ માટે એકલતા સૌથી મોટી પડકારોમાંની એક છે. ઘણા લોકો કહે છે કે તેમને માત્ર પરિવારની જ નહીં, પરંતુ ભારતની સહજ મિત્રતાની પણ ખૂબ ખોટ વર્તાય છે. અચાનક મળીને પીધેલી ચાની ચુસ્કીઓ, કોઈ પૂર્વ સૂચના વિના ઘરે આવી જતા પાડોશીઓ અને અઠવાડિયાઓ પહેલાં સમય નક્કી કર્યા વગર થતી સામાન્ય વાતચીત.
ભારતીય ડાયસ્પોરાએ આ ખાલીપો પોતાની રીતે ભરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
સરકારી યોજનાઓ કે નીતિઓ દ્વારા નહીં, પરંતુ તહેવારો, સ્વયંસેવક પ્રવૃત્તિઓ, રમતગમત, ધાર્મિક કાર્યક્રમો અને સાથે મળીને જમવાની પરંપરાઓ દ્વારા.
દર વર્ષે ફ્રેન્ડશિપ ડે પર સોશિયલ મીડિયા પર શાળાના અને કોલેજના મિત્રોની યાદો વહેંચવામાં આવે છે. પરંતુ વિદેશમાં વસતા ભારતીયો માટે મિત્રતા માત્ર સ્મૃતિ નથી, તે એક મોટી સફરની કહાની છે. તે એવો અદૃશ્ય દોરો છે, જે નવા આવનારાને નવા શહેર સાથે, ઇમિગ્રન્ટને નવા સમુદાય સાથે અને આખરે વિદેશી દેશને ઘર જેવી લાગણી સાથે જોડે છે.
કદાચ ભારતીય ડાયસ્પોરાની આ સૌથી શાંત છતાં સૌથી મોટી સિદ્ધિ છે. તેમણે માત્ર વિશ્વભરમાં સફળ સમુદાયો જ ઊભા કર્યા નથી, પરંતુ એવા સ્થળો પણ બનાવ્યા છે જ્યાં અજાણ્યા લોકો એકલા પહોંચે છે અને સમય જતાં પોતાની પસંદગીનું એક નવું પરિવાર મેળવી લે છે.
ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
Comments
Start the conversation
Become a member of New India Abroad to start commenting.
Sign Up Now
Already have an account? Login