પ્રતીકાત્મક તસ્વીર / Gemini AI Generated

ભારત આગામી સપ્તાહે અમેરિકાના પ્રસ્તાવિત વધારાના ટેરિફ સામે સંકલિત રીતે પોતાનો વિરોધ નોંધાવશે. કેન્દ્ર સરકારના અધિકારીઓ અને દેશના અગ્રણી ઉદ્યોગ સંગઠનોનું કહેવું છે કે અમેરિકાએ બળજબરીથી કરાવવામાં આવતા શ્રમ (Forced Labor) અંગે જે તારણો રજૂ કર્યા છે તે કાયદાકીય રીતે નબળા છે, પૂરતા પુરાવા વગરના છે અને ભારત-અમેરિકા વચ્ચેની સપ્લાય ચેઇનને અસર કરી શકે છે.

આ મુદ્દે ભારત પોતાનો પક્ષ 8 જુલાઈએ અમેરિકાના ટ્રેડ રિપ્રેઝેન્ટેટિવ (USTR)ની સેક્શન 301 સમિતિ સમક્ષ રજૂ કરશે.

સુનાવણી દરમિયાન ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન ચેમ્બર્સ ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (FICCI) તરફથી પૂર્ણિમા શેનોય અને કન્ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન ઇન્ડસ્ટ્રી (CII) તરફથી શુચિતા સોનાલિકા પેનલ-8માં પોતાનો પક્ષ રજૂ કરશે.

ત્યારબાદ પેનલ-9માં વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના ડૉ. બ્રિજ મોહન તથા એગ્રીકલ્ચરલ એન્ડ પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ એક્સપોર્ટ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (APEDA)ના શુભમ અરોરા હાજર રહેશે. જ્યારે ઓટોમોટિવ કોમ્પોનેન્ટ મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશન (ACMA)ના ડિરેક્ટર જનરલ વિન્ની મહેતા 9 જુલાઈએ રજૂઆત કરશે.

આ સુનાવણીઓ USTR દ્વારા ભારતમાંથી આયાત થતી વસ્તુઓ પર વધારાના 12.5 ટકા ટેરિફ લગાવવાના પ્રસ્તાવ બાદ યોજાઈ રહી છે. સેક્શન 301 હેઠળની તપાસમાં અમેરિકાએ એવો પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે શું ભારત બળજબરીથી બનેલા માલની આયાત પર અસરકારક પ્રતિબંધ અને અમલ કરે છે કે નહીં. અંતિમ નિર્ણય પહેલાં આ પ્રસ્તાવ પર જાહેર અભિપ્રાય પણ માંગવામાં આવ્યો છે.

ભારતના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયે USTRના આ નિષ્કર્ષોને નકારી કાઢ્યા છે.

મંત્રાલયે પોતાના જવાબમાં જણાવ્યું છે કે ભારતમાં બળજબરીના શ્રમને રોકવા માટે મજબૂત કાનૂની વ્યવસ્થા છે. કાયદાકીય પ્રતિબંધો, સંસ્થાગત વ્યવસ્થા અને સતત નીતિગત પગલાં દ્વારા આ સમસ્યાનો સામનો કરવામાં આવે છે.

મંત્રાલયે વધુમાં જણાવ્યું છે કે ભારતની આયાત નીતિના કારણે અમેરિકાના વેપારને નુકસાન થાય છે તેવા પૂરતા પુરાવા USTR પાસે નથી. જ્યારે સેક્શન 301 હેઠળ કાર્યવાહી માટે આવા પુરાવા જરૂરી છે.

CIIએ પણ કાયદાકીય અને આર્થિક દલીલો સાથે ટેરિફના પ્રસ્તાવનો વિરોધ કર્યો છે.

CIIનું કહેવું છે કે ભારતની નીતિઓ અમેરિકાના ટ્રેડ એક્ટની સેક્શન 301 હેઠળ "અયોગ્ય" અથવા "ભેદભાવપૂર્ણ" ગણાવી શકાય તેવી નથી. ભારતના બંધારણની કલમ 23, બોન્ડેડ લેબર સિસ્ટમ (એબોલિશન) એક્ટ, ચાઈલ્ડ લેબર કાયદા અને 2019થી 2020 દરમિયાન અમલમાં આવેલા ચાર લેબર કોડ્સ દ્વારા શ્રમિકોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવામાં આવે છે.

સંસ્થાએ એ પણ જણાવ્યું છે કે ભારતમાં લિસ્ટેડ કંપનીઓ માટે Environmental, Social and Governance (ESG) રિપોર્ટિંગ અને Business Responsibility and Sustainability Reporting (BRSR) ફરજિયાત છે. ઉપરાંત ભારતે બળજબરીના શ્રમ અને બાળમજૂરી સામેના આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ સંગઠન (ILO)ના મહત્વપૂર્ણ કરારોને પણ મંજૂરી આપી છે.

CIIએ USTRના અહેવાલમાં આપવામાં આવેલા કેટલાક ઉદાહરણો પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે.

તેના જણાવ્યા અનુસાર 2021થી 2025 દરમિયાન ભારતે મ્યાનમારમાંથી ચોખાની અને માલાવીમાંથી તમાકુની આયાત જ કરી નથી. તેથી આ ઉદાહરણોને બળજબરીના શ્રમ સાથે સીધો સંબંધ હોવાનું કહી શકાય નહીં.

CIIએ વધુમાં જણાવ્યું છે કે 2021થી 2025 દરમિયાન ભારતે અમેરિકામાંથી 1.537 અબજ ડોલરનું કપાસ આયાત કર્યું હતું, જે ચીનમાંથી થયેલી આયાત કરતાં લગભગ બમણું છે. તેથી અમેરિકાના વેપારને ભારતની નીતિઓથી નુકસાન થાય છે તેવો કોઈ મજબૂત આધાર નથી.

સંસ્થાએ જણાવ્યું છે કે ફોર્જિંગ, ફાઉન્ડ્રી અને કૃષિ મશીનરી જેવા ક્ષેત્રો ટેક્નોલોજી આધારિત, કુશળતા આધારિત અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન સાથે જોડાયેલા છે. આવા ક્ષેત્રોમાં બળજબરીના શ્રમનો ઉપયોગ વ્યવહારિક રીતે શક્ય નથી. ઉપરાંત અમેરિકન કંપનીઓને સપ્લાય કરતી ભારતીય કંપનીઓ પહેલેથી જ કડક ઓડિટ, સર્ટિફિકેશન અને અનુપાલન પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરે છે.

CIIએ જણાવ્યું છે કે વધારાનો 12.5 ટકા ટેરિફ અમેરિકન ઉત્પાદકો માટે ખર્ચ વધારશે, પરંતુ જે હેતુથી આ પગલું લેવામાં આવી રહ્યું છે તે હાંસલ નહીં થાય. તેના બદલે ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ પોલિસી ફોરમ દ્વારા સહયોગ અને અનુપાલન આધારિત ઉકેલ વધુ અસરકારક રહેશે.

FICCIએ પણ આ પ્રસ્તાવનો વિરોધ કર્યો છે.

FICCIનું કહેવું છે કે અમેરિકાને જતી ભારતીય નિકાસ પહેલેથી જ ટ્રેસેબિલિટી, સપ્લાયર ચકાસણી, સ્વતંત્ર ઓડિટ અને જવાબદાર સોર્સિંગ જેવી મજબૂત પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરે છે. આવા વ્યાપક ટેરિફથી અમેરિકન કંપનીઓ અને ગ્રાહકોનો ખર્ચ વધશે તેમજ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મજબૂત બનેલી સપ્લાય ચેઇનને નુકસાન થશે.

APEDA પણ કૃષિ ઉત્પાદનોના પક્ષમાં સમિતિ સમક્ષ રજૂઆત કરશે.

APEDAનું કહેવું છે કે ભારતનો ચોખા ઉદ્યોગ બળજબરીના શ્રમનો ઉપયોગ કરતો નથી અને આવા શ્રમથી બનેલા કાચા માલની આયાત પણ કરતો નથી. ભારતીય ચોખાની નિકાસ તમામ માન્ય ધોરણોનું પાલન કરે છે, તેથી તેના પર વધારાનો ટેરિફ લાગુ ન કરવો જોઈએ.

ACMAએ ઓટોમોટિવ ઉદ્યોગ પર થનારી અસર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

એસોસિએશનનું કહેવું છે કે ભારતનો ઓટો કોમ્પોનેન્ટ ઉદ્યોગ સુવ્યવસ્થિત, ટેક્નોલોજી આધારિત અને શ્રમ કાયદાઓનું પાલન કરતો ઉદ્યોગ છે. તેથી ઓટોમોટિવ કોમ્પોનેન્ટ્સને આ વધારાના ટેરિફમાંથી મુક્તિ આપવી જોઈએ. નહીં તો ભારત-અમેરિકા વચ્ચેની સંકલિત સપ્લાય ચેઇન ખોરવાશે, અમેરિકન ઉત્પાદકોનો ખર્ચ વધશે અને ઓટોમોબાઇલ ઉદ્યોગમાં સપ્લાય અંગે અનિશ્ચિતતા ઊભી થશે.

સેક્શન 301 હેઠળની તપાસમાં કુલ 60 અર્થતંત્રોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. તેમાં એ તપાસવામાં આવી રહ્યું છે કે વિવિધ દેશો બળજબરીથી બનેલા માલની આયાત સામે અસરકારક કાયદા અને તેનો અમલ કરે છે કે નહીં.

USTRનું માનવું છે કે આવા કાયદાઓનો અભાવ અમેરિકન કંપનીઓ માટે અયોગ્ય સ્પર્ધા ઊભી કરે છે. જ્યારે ભારતનું કહેવું છે કે દેશનું બંધારણ, શ્રમ કાયદા, નિયમનકારી માળખું અને કોર્પોરેટ અનુપાલન વ્યવસ્થા પહેલેથી જ બળજબરીના શ્રમ સામે મજબૂત સુરક્ષા આપે છે. તેથી પ્રસ્તાવિત વધારાનો ટેરિફ યોગ્ય નથી અને તે ભારત-અમેરિકા વચ્ચે ઝડપથી વિકસતી વેપાર ભાગીદારીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"