લોસ એન્જલસમાં કોન્સ્યુલ જનરલ ડૉ. કે.જે. શ્રીનિવાસ / IANS

અમેરિકામાં ભારતનું સૌથી નવું રાજદ્વારી મિશન વેપાર, ટેક્નોલોજી, રોકાણ અને લોકો વચ્ચેના સંબંધોને વધુ મજબૂત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રવેશદ્વાર તરીકે પોતાની ભૂમિકા વિકસાવી રહ્યું છે. લોસ એન્જલસમાં ભારતના કોન્સલ જનરલ ડૉ. કે.જે. શ્રીનિવાસાના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકાનો પેસિફિક સાઉથવેસ્ટ વિસ્તાર ભારત-અમેરિકા વચ્ચેની વધતી ભાગીદારી માટે "વિશાળ તકો અને સંભાવનાઓ" ધરાવે છે.

કાર્યરત થયાને એક વર્ષથી પણ ઓછો સમય થયો હોવા છતાં, લોસ એન્જલસ સ્થિત ભારતનું કોન્સ્યુલેટ જનરલ હવે પરંપરાગત કોન્સ્યુલર સેવાઓથી આગળ વધીને અમેરિકાના સૌથી ગતિશીલ આર્થિક વિસ્તારોમાંના એકને અદ્યતન ઉત્પાદન, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), સેમિકન્ડક્ટર, બાયોટેક્નોલોજી, સંરક્ષણ, શિક્ષણ અને ઇનોવેશન ક્ષેત્રે ભારતની વધતી મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

IANSને આપેલા વિશેષ ઇન્ટરવ્યૂમાં ડૉ. શ્રીનિવાસાએ કહ્યું, "અમારા માનનીય વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગયા વર્ષની શરૂઆતમાં બોસ્ટન અને લોસ એન્જલસમાં બે નવા કોન્સ્યુલેટ ખોલવાની જાહેરાત કરી હતી. તેના અનુસંધાનમાં ગયા વર્ષે લોસ એન્જલસમાં ભારતનું કોન્સ્યુલેટ જનરલ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું."

તેમણે કહ્યું, "ભારતીય ડાયસ્પોરાની માંગ તેમજ અમેરિકાના પેસિફિક સાઉથવેસ્ટ વિસ્તારમાં ભારત માટે રહેલી વિશાળ તકો અને સંભાવનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો."

મિશને ગયા વર્ષના અંતમાં કામગીરી શરૂ કરી હતી અને જાન્યુઆરીમાં તેના કાયમી પરિસરમાં સ્થળાંતર કર્યું હતું. એપ્રિલથી અહીં વિઝા, ઓવરસીઝ સિટિઝન ઑફ ઇન્ડિયા (OCI) કાર્ડ અને અન્ય નાગરિક સેવાઓ સહિતની સંપૂર્ણ કોન્સ્યુલર સેવાઓ આપવામાં આવી રહી છે.

ડૉ. શ્રીનિવાસાએ કહ્યું, "અમે હાલમાં વિવિધ વ્યાપારી અને સાંસ્કૃતિક પહેલ પર કામ કરી રહ્યા છીએ. સાથે જ સેવાઓને વધુ સારી બનાવવા માટે જરૂરી તમામ હિતધારકો સાથે સંપર્ક અને સંકલન કરી રહ્યા છીએ."

લોસ એન્જલસ મિશન સધર્ન કેલિફોર્નિયા, એરિઝોના, નેવાડા અને ન્યૂ મેક્સિકોને સેવા આપે છે. આ સાથે કેલિફોર્નિયા અમેરિકાનું એકમાત્ર એવું રાજ્ય બન્યું છે જ્યાં સાન ફ્રાન્સિસ્કો અને લોસ એન્જલસ એમ ભારતના બે કોન્સ્યુલેટ કાર્યરત છે.

ડૉ. શ્રીનિવાસાના જણાવ્યા અનુસાર, આ વિસ્તારની આર્થિક ક્ષમતા અને વિશેષતાઓને કારણે ભારતના નવા રાજદ્વારી મિશન માટે આ વિસ્તાર સ્વાભાવિક પસંદગી બન્યો.

તેમણે કહ્યું, "અમે એરિઝોના, નેવાડા, ન્યૂ મેક્સિકો અને સધર્ન કેલિફોર્નિયાને સેવા આપીએ છીએ. આ વિસ્તારની તકો અને સંભાવનાઓ વિશાળ છે. તેને ધ્યાનમાં રાખીને હવે અમે આ વિસ્તાર સાથે વધુ કેન્દ્રિત રીતે જોડાઈ શકીએ છીએ."

કોન્સ્યુલેટના અધિકારક્ષેત્રમાં ભારતીય મૂળના અંદાજે 5.5 લાખથી 6 લાખ લોકો રહે છે, જેમાં ભારતીય પાસપોર્ટધારકો તેમજ ભારતીય મૂળના અમેરિકન નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે. આ સમુદાય ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી, સંરક્ષણ, એરોસ્પેસ, મનોરંજન, આરોગ્ય સેવા, બાયોટેક્નોલોજી, લોજિસ્ટિક્સ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં સક્રિય છે. કોન્સ્યુલેટ પણ આ ક્ષેત્રોને ભવિષ્યમાં ભારત-અમેરિકા સહકારના મુખ્ય ચાલક તરીકે જુએ છે.

કોન્સ્યુલેટની પ્રાથમિકતાઓમાં મુંબઈ અને લોસ એન્જલસ વચ્ચેના 'સિસ્ટર-સિટી' સંબંધોને ફરી સક્રિય કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. બંને શહેરો વચ્ચે 1972માં કરાર થયો હતો, પરંતુ લાંબા સમયથી આ ભાગીદારી ખાસ સક્રિય રહી નથી.

ડૉ. શ્રીનિવાસાએ કહ્યું, "મેં લોસ એન્જલસ શહેર અને મેયરની ઓફિસનો સંપર્ક કર્યો છે અને અમે મુંબઈ સરકારનો પણ સંપર્ક કરી રહ્યા છીએ. બંને શહેરો વચ્ચે પરસ્પર સહયોગની સંભાવનાઓ સ્પષ્ટ છે."

મનોરંજન ક્ષેત્ર સ્વાભાવિક રીતે જ બંને વૈશ્વિક શહેરોને જોડે છે, પરંતુ તેમના જણાવ્યા અનુસાર આ ભાગીદારીને લોજિસ્ટિક્સ, ફાઇનાન્સ, વેપાર અને રોકાણ સુધી વિસ્તારી શકાય છે.

તેમણે કહ્યું, "લોસ એન્જલસનું પોર્ટ અને અહીંનું લોંગ બીચ પોર્ટ કદાચ અમેરિકાના પશ્ચિમ કિનારાના સૌથી મોટા બંદરોમાં સામેલ છે. બીજી તરફ મુંબઈ પોતે એક મોટું વ્યાપારી કેન્દ્ર છે."

તેમણે ઉમેર્યું, "અમે ભારતીય રોકાણકારોમાં લોસ એન્જલસ આવવા માટે રસ જોઈ રહ્યા છીએ. તેથી અમે માત્ર મનોરંજન ક્ષેત્ર પૂરતા મર્યાદિત ન રહીને અન્ય ક્ષેત્રોમાં પણ કામ કરી રહ્યા છીએ."

મિશન રિન્યુએબલ એનર્જી, ક્લાઇમેટ ટેક્નોલોજી, જળ વ્યવસ્થાપન અને ઇલેક્ટ્રોનિક કચરાના રિસાયક્લિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ સહકાર વધારવા માગે છે.

ડૉ. શ્રીનિવાસાએ કહ્યું, "કેલિફોર્નિયા અમને જે નિષ્ણાત જ્ઞાન આપી શકે છે અને એરિઝોના જળ વ્યવસ્થાપન ક્ષેત્રે જે નિષ્ણાતતા આપી શકે છે, તે શ્રેષ્ઠ કક્ષાની છે."

તેમણે કહ્યું, "મારું માનવું છે કે અમે આ વિસ્તારો સાથે મળીને માત્ર આ ક્ષેત્રોને જ નહીં, પરંતુ પ્રવાસન અને આ વિસ્તારમાં ભારતીય સંસ્કૃતિના પ્રચારને પણ પ્રોત્સાહન આપી શકીએ છીએ."

ડૉ. શ્રીનિવાસાના જણાવ્યા અનુસાર, નવા મિશનને ભારતીય ડાયસ્પોરા તેમજ અમેરિકન હિતધારકો તરફથી ઉત્સાહજનક પ્રતિસાદ મળ્યો છે.

તેમણે કહ્યું, "ભારતીય ડાયસ્પોરા માટે આ લાંબા સમયથી જોવાતું એક સપનું હતું."

કોન્સ્યુલેટે કામગીરી શરૂ કર્યા બાદ અનેક રોકાણ પ્રોત્સાહન કાર્યક્રમોનું આયોજન કર્યું છે અને ભારતીય ઉદ્યોગ પ્રતિનિધિમંડળો તથા સ્થાનિક કંપનીઓ વચ્ચે બિઝનેસ બેઠકો યોજવામાં પણ મદદ કરી છે.

મિશને રેર અર્થ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ ક્ષેત્રના હિતધારકો સાથે પણ સંપર્ક શરૂ કર્યો છે. ભારત અને અમેરિકા વધુ મજબૂત અને સ્થિતિસ્થાપક સપ્લાય ચેઇન વિકસાવવા પ્રયાસ કરી રહ્યા હોવાથી આ ક્ષેત્રનું વ્યૂહાત્મક મહત્ત્વ સતત વધી રહ્યું છે.

ડૉ. શ્રીનિવાસાએ કહ્યું, "અમે બંને દેશો વચ્ચે આ પ્રકારના જોડાણો અને વેપારના વિકાસમાં ગતિ જોઈ રહ્યા છીએ."

તેમણે કહ્યું, "રાજકીય અને વ્યાપારી બંને સ્તરે ભારતનું ખૂબ સ્વાગત થયું છે, કારણ કે તેઓ વિકાસમાં ભારતને હંમેશાં એક ભાગીદાર તરીકે ઇચ્છતા હતા અને 21મી સદીમાં ઉભરી રહેલા નવા ભારતને ઓળખી રહ્યા છે."

આ વિસ્તારમાં ભારત અંગેની ધારણા કેવી રીતે બદલાઈ છે તે અંગે પૂછવામાં આવતા ડૉ. શ્રીનિવાસાએ કહ્યું કે તેમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન આવ્યું છે.

તેમણે કહ્યું, "અગાઉ ભારતની ઓળખ માત્ર બોલિવૂડ, યોગ અને સાંસ્કૃતિક પાસાઓ સુધી મર્યાદિત હતી. પરંતુ હવે વાત ગંભીર બિઝનેસ, ઉદ્યોગસાહસિકતા, ઇનોવેશન અને રોકાણની છે."

તેમણે તાજેતરમાં યોજાયેલા BIO ઇન્ટરનેશનલ કન્વેન્શનનો ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં ભારતની 52થી વધુ કંપનીઓએ ભાગ લીધો હતો.

તેમણે કહ્યું, "ભારતીય કંપનીઓ તરફ આવેલા લોકોની સંખ્યા જોઈને તમને આશ્ચર્ય થશે. આ દર્શાવે છે કે ભારત હવે વૈશ્વિક મંચ પર પોતાની મજબૂત હાજરી નોંધાવી ચૂક્યું છે."

તેમણે જણાવ્યું કે ગવર્નરો, કોંગ્રેસના સભ્યો, રાજ્યના ધારાસભ્યો અને મેયરો સાથેની તેમની મુલાકાતોમાં ભારત સાથે વધુ ગાઢ સંબંધો વિકસાવવા માટેનો વધતો ઉત્સાહ જોવા મળ્યો છે.

તેમણે કહ્યું, "આ મુલાકાતોથી અમે વૈશ્વિક ખેલાડી તરીકે ભારત સાથે જોડાવા માટે તેમની ઉત્સુકતા અને સહયોગના સ્તરને સમજી શકીએ છીએ."

શિક્ષણ પણ એક એવું ક્ષેત્ર છે જ્યાં સહકાર ઝડપથી વધી રહ્યો છે.

ડૉ. શ્રીનિવાસાએ યુનિવર્સિટી ઑફ કેલિફોર્નિયા સાન ડિએગો, એરિઝોના સ્ટેટ યુનિવર્સિટી, યુનિવર્સિટી ઑફ સધર્ન કેલિફોર્નિયા અને UCLA સહિતની યુનિવર્સિટીઓ સાથે ભારતીય શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના સહયોગનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું, "અમે શિક્ષણ ક્ષેત્રે પણ નોંધપાત્ર ગતિ જોઈ રહ્યા છીએ."

તેમણે કહ્યું કે આ ભાગીદારી વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો અને ટેક્નોલોજીના વધુ આદાનપ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપશે અને બંને દેશોની ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવશે.

તેમણે કહ્યું, "અમે બંને દિશામાં મૂડી, ટેક્નોલોજી અને ઇનોવેશનની નોંધપાત્ર અવરજવર જોઈશું. તેઓ ભારતને એક સ્વાભાવિક ભાગીદાર તરીકે જુએ છે."

2028માં યોજાનારી લોસ એન્જલસ ઓલિમ્પિક્સની તૈયારીઓ પણ મિશનની પ્રાથમિકતાઓમાં સામેલ થઈ છે.

ડૉ. શ્રીનિવાસાએ જણાવ્યું કે કોન્સ્યુલેટ ગેમ્સને ધ્યાનમાં રાખીને ઇન્ડિયન ઓલિમ્પિક એસોસિએશન, યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રાલય, લોસ એન્જલસ મેયરની ઓફિસ અને આયોજકો સાથે પહેલેથી જ સંકલન કરી રહ્યું છે.

તેમણે કહ્યું, "અમે ઓગસ્ટમાં એક પ્રતિનિધિમંડળની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છીએ, જે સ્થળો, તાલીમ સ્થળો, લોજિસ્ટિક્સ વગેરેની ઓળખ માટે આવશે."

એક સદીથી વધુ સમય બાદ ઓલિમ્પિક કાર્યક્રમમાં ક્રિકેટની વાપસીથી તૈયારીઓમાં વધુ એક નવું પરિમાણ ઉમેરાયું છે.

પોમોનામાં બનેલા નવા ક્રિકેટ સ્ટેડિયમનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે કહ્યું, "આ વિસ્તારમાં ક્રિકેટને લઈને ભારે ઉત્સાહ છે." વિસ્તરણ બાદ આ સ્ટેડિયમમાં ઓલિમ્પિક ક્રિકેટ મેચો યોજાય તેવી અપેક્ષા છે.

તેમણે કહ્યું, "ક્રિકેટને લઈને દરેક વ્યક્તિ ઉત્સાહિત છે."

ભવિષ્ય તરફ નજર કરતાં ડૉ. શ્રીનિવાસાએ કહ્યું કે સંરક્ષણ, એરોસ્પેસ, સેમિકન્ડક્ટર, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, આરોગ્ય સેવા, બાયોટેક્નોલોજી, લોજિસ્ટિક્સ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં સહકાર વધવાની સાથે પેસિફિક સાઉથવેસ્ટ વિસ્તાર ભારત-અમેરિકા વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ બનશે.

લોસ એન્જલસમાં કોન્સ્યુલેટ જનરલની શરૂઆત અમેરિકામાં ભારતના રાજદ્વારી અને આર્થિક જોડાણને વધુ વ્યાપક બનાવવાના પ્રયાસનો એક ભાગ છે. બંને દેશોના સંબંધોમાં હવે ટેક્નોલોજી, સ્થિતિસ્થાપક સપ્લાય ચેઇન, સ્વચ્છ ઊર્જા, ઉચ્ચ શિક્ષણ અને ઇનોવેશન જેવા ક્ષેત્રો પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત થઈ રહ્યું છે.

છેલ્લા એક દાયકામાં ભારત અને અમેરિકાએ વ્યૂહાત્મક, આર્થિક અને લોકો વચ્ચેના સંબંધો સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સહકાર સતત ગાઢ બનાવ્યો છે. આ સંબંધોને વિશ્વના સૌથી મોટા અને પ્રભાવશાળી ભારતીય ડાયસ્પોરા સમુદાયોમાંના એકનો પણ મજબૂત ટેકો મળ્યો છે.

આ ભાગીદારીમાં અમેરિકાનો પેસિફિક સાઉથવેસ્ટ વિસ્તાર વિશિષ્ટ સ્થાન ધરાવે છે.

વૈશ્વિક ટેક્નોલોજી કંપનીઓ, વેન્ચર કેપિટલ ફર્મો, અગ્રણી યુનિવર્સિટીઓ, એરોસ્પેસ અને સંરક્ષણ ઉદ્યોગો, મોટા બંદરો અને અદ્યતન મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ ધરાવતો આ વિસ્તાર ભારત માટે વ્યાપારી ભાગીદારી અને વ્યૂહાત્મક સહકારને વધુ મજબૂત કરવાની નોંધપાત્ર તકો પ્રદાન કરે છે.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"