૩ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ, યુ.એસ.ના ઉત્તર કેરોલિનાના ચેપલ હિલમાં, નવેમ્બરમાં યોજાનારી મધ્યસત્ર ચૂંટણી માટે ઉમેદવારો પસંદ કરવા માટે રાજ્યની પ્રાથમિક ચૂંટણી દરમિયાન એક મહિલા મતદાન કરી રહી છે.(File Photo) / REUTERS/Jonathan Drake/File Photo

અમેરિકાના મિશિગન રાજ્યમાં 4 ઓગસ્ટે ડેમોક્રેટિક પક્ષની મહત્વપૂર્ણ પ્રાથમિક ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે, જેમાં ડાબેરી વિચારધારાના ઉમેદવાર અને પક્ષના સ્થાપિત નેતૃત્વના સમર્થન ધરાવતી કોંગ્રેસસભ્ય વચ્ચે સીધી ટક્કર છે. આ ચૂંટણી હવે માત્ર ઉમેદવારની પસંદગી પૂરતી સીમિત રહી નથી, પરંતુ ઇઝરાયેલ મુદ્દો, જીતવાની ક્ષમતા અને ડેમોક્રેટિક પક્ષના ભવિષ્ય અંગેની વિચારધારાત્મક લડાઈનું પ્રતીક બની ગઈ છે.

આ ચૂંટણીમાં જીતનાર ઉમેદવાર નવેમ્બરમાં નિવૃત્ત થઈ રહેલા ડેમોક્રેટિક સેનેટર ગેરી પીટર્સની ખાલી થતી બેઠક માટે પૂર્વ રિપબ્લિકન કોંગ્રેસસભ્ય માઇક રોજર્સ સામે ચૂંટણી લડશે. અમેરિકન સેનેટ પર ફરીથી નિયંત્રણ મેળવવા માટે ડેમોક્રેટ્સ માટે આ બેઠક જાળવી રાખવી અત્યંત જરૂરી માનવામાં આવે છે.

સેનેટમાં બહુમતી મેળવવા માટે ડેમોક્રેટ્સે મિશિગનની બેઠક બચાવવાની સાથે ચાર રિપબ્લિકન કબજાવાળી બેઠકો જીતવી પડશે. તેથી મિશિગનની આ પ્રાથમિક ચૂંટણી માત્ર વિચારધારાની લડાઈ નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય રાજકારણ માટે નિર્ણાયક માનવામાં આવી રહી છે.

રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે આ પરિણામથી સ્પષ્ટ થશે કે ડેમોક્રેટિક પક્ષમાં વધી રહેલી ડાબેરી લહેર હવે સુરક્ષિત બેઠકોની બહાર પણ જીત મેળવી શકે છે કે નહીં, અથવા મિશિગનનું પરંપરાગત ડેમોક્રેટિક નેતૃત્વ હજુ પણ પોતાનું પ્રભુત્વ જાળવી રાખશે.

પૂર્વ વેન કાઉન્ટી હેલ્થ ડિરેક્ટર અબ્દુલ એલ-સૈયદને બર્ની સેન્ડર્સ અને એલેક્ઝાન્ડ્રિયા ઓકાસિયો-કોર્ટેઝ જેવા ડાબેરી નેતાઓનું સમર્થન મળ્યું છે. તેમણે પોતાને એવા ઉમેદવાર તરીકે રજૂ કર્યા છે જે મોટી કંપનીઓ, પક્ષના નેતૃત્વ અને ઇઝરાયેલ સમર્થક દાતાઓના પ્રભાવ સામે લડવા તૈયાર છે.

બીજી તરફ ડેટ્રોઇટ ઉપનગરોની ચાર વખત ચૂંટાયેલી કોંગ્રેસસભ્ય હેલી સ્ટીવન્સે પોતાના અનુભવ, ઉત્પાદન ક્ષેત્રના વિકાસ અને સામાન્ય ચૂંટણીમાં જીતવાની ક્ષમતાને અભિયાનનો મુખ્ય આધાર બનાવ્યો છે. તેમને સેનેટના ડેમોક્રેટિક નેતા ચક શુમર અને મિશિગનની ગવર્નર ગ્રેચેન વ્હિટમર સહિતના સ્થાપિત નેતાઓનું સમર્થન છે.

ઇઝરાયેલ મુદ્દે ઊંડી ફૂટ

તાજેતરના કેટલાક સર્વેક્ષણોમાં અબ્દુલ એલ-સૈયદ આગળ હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે, જેના કારણે આ પ્રાથમિક ચૂંટણીમાં ડાબેરી ગઠબંધનની અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી જીતની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

તેમના સમર્થકોનું કહેવું છે કે મોટી દાતાશ્રેણી પર આધાર રાખ્યા વગર માત્ર સ્વયંસેવકોના ઉત્સાહથી સમગ્ર રાજ્યમાં મજબૂત ગઠબંધન ઉભું કરી શકાય છે.

ગ્રાસરૂટ્સ સંગઠન ‘આર રેવોલ્યુશન’ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર જોસેફ જીવરઘેસે જણાવ્યું કે તેમના સ્વયંસેવકોએ એલ-સૈયદ માટે અત્યાર સુધી ત્રણ લાખથી વધુ મતદારો સુધી પહોંચ બનાવી છે.

સ્ટીવન્સનો વિશ્વાસ છે કે તેમની સાથે એવા મતદારો છે જે સર્વેક્ષણોમાં પૂરતા પ્રમાણમાં દેખાતા નથી. તેમાં અશ્વેત મતદારો, વયસ્ક ડેમોક્રેટ્સ અને કોલેજનું શિક્ષણ ન ધરાવતા લોકોનો સમાવેશ થાય છે.

આ ચૂંટણીનો સૌથી વિવાદાસ્પદ મુદ્દો અમેરિકા દ્વારા ઇઝરાયેલને આપવામાં આવતા સતત સમર્થનનો રહ્યો છે.

સ્ટીવન્સે ઇઝરાયેલને આપવામાં આવતી અમેરિકી સૈન્ય સહાયનું સમર્થન કર્યું છે અને ગાઝામાં ઇઝરાયેલે જનસંહાર કર્યો હોવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.

જ્યારે એલ-સૈયદે ઇઝરાયેલને બિનશરતી અમેરિકી સહાય બંધ કરવાની માંગ કરી છે, અમેરિકન ઇઝરાયેલ પબ્લિક અફેર્સ કમિટી (AIPAC)ના પ્રભાવની ટીકા કરી છે અને ઇઝરાયેલ ખાસ કરીને યહૂદી રાજ્ય તરીકે અસ્તિત્વમાં રહેવું જોઈએ નહીં તેવી દલીલ કરી છે.

મિશિગનમાં મોટી અરબ-અમેરિકન વસ્તી અને ગાઝા યુદ્ધ અંગે વ્યાપક અસંતોષ વચ્ચે AIPAC દ્વારા અંદાજે 9 કરોડ ડોલરના પ્રચાર અને જાહેરાત ખર્ચે આ ચૂંટણીને ઇઝરાયેલ સમર્થક લોબીની અસર માપતી રાષ્ટ્રીય કસોટી બનાવી દીધી છે.

કડવી વ્યક્તિગત ટિપ્પણીઓ

ચૂંટણી અભિયાન દરમિયાન બંને ઉમેદવારો વચ્ચે વ્યક્તિગત હુમલાઓ પણ વધ્યા છે. એલ-સૈયદે સ્ટીવન્સને "અમેરિકાની સૌથી ઓછી સક્ષમ ઉમેદવાર" ગણાવ્યા છે, જ્યારે સ્ટીવન્સે આરોપ મૂક્યો છે કે એલ-સૈયદ પોતાની મુશ્કેલીઓ માટે યહૂદી અમેરિકનોને જવાબદાર ઠેરવે છે.

તટસ્થ રહેલી કોંગ્રેસસભ્ય ડેબી ડિંગેલે ચેતવણી આપી છે કે આ અભિયાનમાં વધતી "કડવાશ" અને "કુરુપતા" ચૂંટણી પછી ડેમોક્રેટિક પક્ષને ફરી એકજૂથ થવામાં મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.

બંને પક્ષોનો દાવો છે કે તેમના ઉમેદવાર પાસે જ માઇક રોજર્સને હરાવવાની વધુ સારી તક છે.

સ્ટીવન્સનું કહેવું છે કે મિશિગનના મતદારો વ્યવહારુ ડેમોક્રેટ્સને પસંદ કરતા આવ્યા છે, જ્યારે એલ-સૈયદનું માનવું છે કે સામાન્ય કાર્યકરોના ઉત્સાહથી ચાલતું અભિયાન યુવાનો અને શ્રમિક વર્ગના મતદારોને વધુ પ્રમાણમાં મતદાન માટે પ્રેરિત કરી શકે છે.

2024ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં મિશિગને ખૂબ ઓછા અંતરે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને સમર્થન આપ્યું હતું, જોકે તે જ વર્ષે ડેમોક્રેટ એલિસા સ્લોટકિને સેનેટની ચૂંટણીમાં માઇક રોજર્સને હરાવ્યા હતા. આ પરિણામ રાજ્યની સ્પર્ધાત્મક રાજકીય સ્થિતિ અને આંતરિક રીતે વિભાજિત ડેમોક્રેટિક પક્ષ માટે રહેલા જોખમ બંનેને દર્શાવે છે.

આ વિચારધારાત્મક સંઘર્ષ માત્ર સેનેટની ચૂંટણી પૂરતો મર્યાદિત નથી.

ડેટ્રોઇટના પરંપરાગત રીતે ડેમોક્રેટિક ગણાતા 13મા કોંગ્રેસનલ જિલ્લામાં વર્તમાન કોંગ્રેસસભ્ય શ્રી થાનેદાર પોતાના રાજકીય અસ્તિત્વ માટે રાજ્યના ધારાસભ્ય ડોનોવન મેકિન્ની સામે લડી રહ્યા છે. મેકિન્નીને બર્ની સેન્ડર્સ, જસ્ટિસ ડેમોક્રેટ્સ અને કોંગ્રેસનલ બ્લેક કોકસના અનેક સભ્યોનું સમર્થન મળ્યું છે.

અગાઉની ચૂંટણીઓમાં શ્રી થાનેદારને અનેક અશ્વેત ઉમેદવારો વચ્ચે મત વહેંચાઈ જવાથી ફાયદો થયો હતો. પરંતુ આ વખતે પ્રગતિશીલ અને અશ્વેત રાજકીય સંગઠનો મોટા ભાગે મેકિન્નીના સમર્થનમાં એક થયા છે, જેના કારણે વર્તમાન સાંસદ માટે આ બેઠક બચાવવી મુશ્કેલ બની શકે છે. આ સ્થિતિ ડેમોક્રેટિક પક્ષમાં વધી રહેલા સ્થાપિત નેતૃત્વ વિરોધી વલણને પણ દર્શાવે છે.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"