મયંક વડાલિયા / LinkedIn

અમેરિકાના વિદ્યાર્થી વિઝા માટે બે વખત અરજી નકારવામાં આવી હોવા છતાં મયંક વડાલિયાએ પોતાના શૈક્ષણિક સપનાઓને અધૂરા રહેવા દીધા નહીં. આજે ભારતીય ડોક્ટરલ સંશોધક તરીકે તેઓ વાસ્તવિક જીવનમાં ઉપયોગી બની શકે તેવી કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) આધારિત ટેક્નોલોજી પર કામ કરી રહ્યા છે. તેમણે રિયલ-ટાઇમ શહેરી ટ્રાફિક ભીડની વધુ ચોક્કસ આગાહી કરી શકે તેવું એક ઓપન-સોર્સ ફ્રેમવર્ક વિકસાવ્યું છે.

હાલમાં યુનિવર્સિટી ઓફ ધ કમ્બરલેન્ડ્સમાં ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજીમાં પીએચ.ડી. કરી રહેલા અને ટેસ્લામાં એપ્લિકેશન સપોર્ટ એન્જિનિયર તરીકે કાર્યરત મયંક વડાલિયા કહે છે કે તેમની સફર નિષ્ફળતાઓ કરતાં સતત પ્રયત્નો અને ધીરજની રહી છે.

બે વખત વિઝા નકારાયા બાદ તેમણે તરત જ ફરી અરજી કરી નહોતી. તેના બદલે તેમણે પોતાની શૈક્ષણિક લાયકાત વધુ મજબૂત બનાવી અને ત્યારબાદ નવી અરજીમાં અગાઉના બંને વિઝા રિજેક્ટ થયાની માહિતી પણ પારદર્શક રીતે આપી.

ન્યૂ ઇન્ડિયા અબ્રોડ સાથેની વાતચીતમાં વડાલિયાએ કહ્યું કે તેમની કહાનીનો મુખ્ય મુદ્દો વિઝા રિજેક્શન નથી. તેમણે કહ્યું, "હું તેનો ઉલ્લેખ માત્ર એટલા માટે કરું છું કે મારી સંશોધનયાત્રા જ ખરેખર આ કહાનીનું કેન્દ્ર છે. ત્યાં સુધી પહોંચવાનો માર્ગ માત્ર સતત પ્રયત્નોનો હતો."

ટ્રાફિક ભીડ ઘટાડવા માટે સંશોધન

તાજેતરમાં વડાલિયાએ 'A Python-Based Framework for Real-Time Traffic Congestion Prediction Using Hybrid Machine Learning Models' નામનું સંશોધન SSRN પ્રીપ્રિન્ટ તરીકે પ્રકાશિત કર્યું છે. આ અભ્યાસમાં રિયલ-ટાઇમ ટ્રાફિકની વધુ સચોટ આગાહી કરી શકે તેવું હાઇબ્રિડ મશીન લર્નિંગ મોડેલ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.

આ ફ્રેમવર્કમાં ટ્રાફિકના સ્થળ આધારિત પેટર્નનું વિશ્લેષણ કરવા માટે Convolutional Neural Network (CNN), સમય આધારિત વર્તન સમજવા માટે Long Short-Term Memory (LSTM) નેટવર્ક અને ફીચર આધારિત લર્નિંગ માટે Gradient-Boosted મોડેલ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

વડાલિયાના જણાવ્યા મુજબ, "આ સંશોધનની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે આ ત્રણેય મોડેલને એવી રીતે જોડવામાં આવ્યા છે કે એકબીજાની મર્યાદાઓને તેમની શક્તિઓ દ્વારા પૂરી કરી શકાય."

તેમણે જણાવ્યું કે વિશ્વભરમાં ટ્રાફિક આગાહીના મૂલ્યાંકન માટે પ્રમાણભૂત માનવામાં આવતા METR-LA બેન્ચમાર્ક ડેટાસેટ પર થયેલા પરીક્ષણમાં આ હાઇબ્રિડ સિસ્ટમે ત્રણેય મોડેલ અલગ-અલગ ઉપયોગ કરતાં મળતા પરિણામોની સરખામણીએ 30 ટકાથી વધુ ઓછી ભૂલ દર્શાવી હતી.

તેમણે કહ્યું, "METR-LA પર અમારી હાઇબ્રિડ સિસ્ટમ ત્રણેય પદ્ધતિઓને અલગથી ઉપયોગમાં લેવાય ત્યારે મળતા પરિણામ કરતાં 30 ટકાથી વધુ ઓછી પ્રેડિક્શન એરર આપે છે. જાહેરમાં ઉપલબ્ધ અને વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતા બેન્ચમાર્ક પર આટલો મોટો તફાવત અન્ય સંશોધકો માટે પણ આ પરિણામને મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે."

ઓપન-સોર્સ અભિગમ

વડાલિયાએ આ ટેક્નોલોજીનું વ્યાવસાયિકીકરણ કરવાને બદલે તેને ઓપન-સોર્સ તરીકે ઉપલબ્ધ કરાવી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય હેતુ દરેક માટે તેની સરળ ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો.

તેમણે કહ્યું, "સ્માર્ટ ટ્રાફિક સિસ્ટમમાં સૌથી મોટો પડકાર અલ્ગોરિધમ નથી, પરંતુ તેની ખરીદી અને હાલની સિસ્ટમ સાથેનું એકીકરણ છે. ઘણી વખત શહેરો માલિકીહક ધરાવતા સોફ્ટવેર માટે મોટી રકમ ચૂકવે છે, જ્યારે સમકક્ષ ક્ષમતાવાળી ટેક્નોલોજી પહેલેથી જ ઓપન લિટરેચરમાં ઉપલબ્ધ હોય છે. મારું ફ્રેમવર્ક લાઇસન્સ-ફ્રી છે અને શહેરો તથા સ્માર્ટ સિટી યોજનાઓમાં પહેલેથી ઉપયોગમાં લેવાતી ક્લાઉડ અને એજ આધારિત ઇન્ટેલિજન્ટ ટ્રાન્સપોર્ટેશન સિસ્ટમ સાથે સરળતાથી જોડાઈ શકે તે રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. લાઇસન્સનો ખર્ચ દૂર કરવો પણ આ પ્રોજેક્ટનો મહત્વપૂર્ણ હેતુ છે."

તેમણે જણાવ્યું કે આ ફ્રેમવર્કના ઉપયોગથી સરકારી એજન્સીઓ મોંઘા માલિકીહક ધરાવતા સોફ્ટવેર વિના પણ AI આધારિત ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ સોલ્યુશન અપનાવી શકે છે.

સંશોધન ઉપરાંત શૈક્ષણિક ક્ષેત્રમાં યોગદાન

પીએચ.ડી.ના સંશોધન ઉપરાંત વડાલિયા શૈક્ષણિક ક્ષેત્રમાં પિયર રિવ્યૂઅર તરીકે પણ સક્રિય છે.

મે થી જુલાઈ 2026 દરમિયાન તેમણે IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence, IEEE Internet of Things Journal તેમજ IEEE, Emerald અને Taylor & Francisના વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય જર્નલ્સ માટે 20થી વધુ આમંત્રિત પિયર રિવ્યૂ પૂર્ણ કર્યા છે. તેમની આ કામગીરી Web of Science Reviewer Recognition પ્રોફાઇલ પર જાહેર રીતે નોંધાયેલી છે.

વડાલિયા Sigma Xi નામની આંતરરાષ્ટ્રીય વૈજ્ઞાનિક સંશોધન સન્માન સંસ્થાના ફુલ મેમ્બર પણ છે.

આગામી યોજનાઓ વિશે તેમણે જણાવ્યું કે હવે તેમનું મુખ્ય ધ્યાન આ ફ્રેમવર્કને વધુ વિકસાવવાનું અને બેન્ચમાર્ક આધારિત ઓપન-સોર્સ AI સંશોધનને શહેરોના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું સંચાલન કરતી સરકારી એજન્સીઓ સુધી પહોંચાડવાનું રહેશે.

તેમણે કહ્યું, "આગામી સમયમાં હું આ ફ્રેમવર્કને વધુ વિસ્તૃત કરવા, મશીન લર્નિંગ ક્ષેત્રમાં પિયર રિવ્યૂનું કામ ચાલુ રાખવા અને શહેરોની ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંભાળતી એજન્સીઓ સુધી ઓપન અને બેન્ચમાર્ક આધારિત સંશોધન પહોંચાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીશ."

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"