અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ / IANS/X/@SpoxCHN_MaoNing

ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)માં કરવામાં આવેલા વ્યાપક ફેરફારોનો બચાવ કરતાં જણાવ્યું છે કે તેણે સંગઠનના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટો બજેટ કાપ હાંસલ કર્યો છે અને UNને આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવવાના તેના મૂળ હેતુ પર ફરી કેન્દ્રિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

બુધવારે (સ્થાનિક સમય મુજબ) હાઉસ ફોરેન અફેર્સ કમિટી સમક્ષ હાજર રહેલા સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં અમેરિકાના રાજદૂત માઇક વોલ્ટ્ઝ અને UN મેનેજમેન્ટ એન્ડ રિફોર્મ માટેના રાજદૂત જેફ્રી બાર્ટોસે જણાવ્યું હતું કે વહીવટીતંત્રે તેની ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ સુધારા નીતિના ભાગરૂપે UNના બજેટમાં 1 અબજ અમેરિકી ડોલરથી વધુનો કાપ મૂક્યો છે, શાંતિરક્ષક કામગીરીમાં ઘટાડો કર્યો છે અને હજારો નાગરિક પદો દૂર કર્યા છે.

વોલ્ટ્ઝે સાંસદોને જણાવ્યું હતું કે, “અમે સંયુક્ત રાષ્ટ્રને તેના મૂળ હેતુ તરફ પાછું લઈ જઈ રહ્યા છીએ, એટલે કે વિશ્વભરમાં શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવવા તરફ.”

તેમણે દલીલ કરી હતી કે પોતાના ઇતિહાસ દરમિયાન સંયુક્ત રાષ્ટ્ર તેના મૂળ હેતુથી ઘણું આગળ વિસ્તર્યું છે.

વોલ્ટ્ઝે કહ્યું, “UNએ દરેક માટે બધું જ બનવાનો પ્રયાસ કર્યો છે અને તેના પરિણામે સંગઠનનું કદ સતત વધતું રહ્યું છે.”

વોલ્ટ્ઝના જણાવ્યા અનુસાર, વહીવટીતંત્રે સભ્ય દેશો સાથે મળીને છેલ્લા છ મહિનામાં UNના બજેટમાં 1 અબજ અમેરિકી ડોલરનો ઘટાડો કર્યો છે. તેમણે તેને સંગઠનના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત થયેલો એકંદર બજેટ ઘટાડો ગણાવ્યો હતો.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે સુધારા પ્રક્રિયા હેઠળ મુખ્યાલયના 4,000 પદો દૂર કરવામાં આવ્યા છે, વિશ્વભરમાં શાંતિરક્ષક દળોની તૈનાતીમાં 25 ટકાનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે અને જે મિશન પોતાના નિર્ધારિત હેતુઓ પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા તેમને સમાપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.

વોલ્ટ્ઝે કહ્યું, “અમે મુખ્યાલયના 4,000 બ્યુરોક્રેટિક પદો પણ દૂર કર્યા છે, વિશ્વભરમાં શાંતિરક્ષકોની સંખ્યામાં 25 ટકાનો ઘટાડો કર્યો છે અને મહત્ત્વપૂર્ણ રીતે, જે શાંતિરક્ષક મિશન પોતાના હેતુઓ પૂર્ણ કરી શક્યા નથી તેમને સમાપ્ત કર્યા છે.”

તેમણે ખાસ કરીને લેબનોનમાં કાર્યરત યુનાઇટેડ નેશન્સ ઇન્ટરિમ ફોર્સ ઇન લેબનોન (UNIFIL)નો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે આ મિશનને “હવે બંધ થવું જોઈએ.”

બાર્ટોસે બજેટમાં થયેલા ઘટાડાને અભૂતપૂર્વ ગણાવ્યો હતો.

તેમણે કહ્યું, “અમે નિયમિત બજેટ અને શાંતિરક્ષક બજેટમાં મળીને 1.1 અબજ અમેરિકી ડોલરનો કાપ હાંસલ કર્યો છે.”

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે સુધારાઓના પરિણામે 4,000 નાગરિક પદો દૂર કરવામાં આવ્યા છે અને આશરે એક-ચતુર્થાંશ UN શાંતિરક્ષકોને તેમના દેશોમાં પરત મોકલવામાં આવ્યા છે. તેમાં જાતીય શોષણ અને દુર્વ્યવહારના આરોપોનો સામનો કરનારા કર્મચારીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.

બાર્ટોસે જણાવ્યું હતું કે શાંતિરક્ષક કામગીરીમાં ઉપયોગમાં લેવાતા સાધનો માટેની વળતર ચુકવણીની વ્યવસ્થામાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે.

અગાઉ સૈનિકો મોકલનારા દેશોને સાધનો તૈનાત કરવા બદલ ચુકવણી મળી શકતી હતી, પછી ભલે તે સાધનો કાર્યરત હોય કે નહીં.

તેમણે કહ્યું, “હવે વળતર મેળવવા માટે સાધનોનો વાસ્તવમાં ઉપયોગ થવો જરૂરી છે. તે કાર્યરત હોવા જોઈએ અને અસરકારક રીતે કામ કરતા હોવા જોઈએ.” તેમના અંદાજ મુજબ આ ફેરફારથી દર વર્ષે લગભગ 3 કરોડ અમેરિકી ડોલરની બચત થશે.

રિપબ્લિકન સાંસદોએ મોટા ભાગે વહીવટીતંત્રના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી હતી. તેમનું કહેવું હતું કે સંયુક્ત રાષ્ટ્રનું માળખું વધુ પડતું વિસ્તરી ગયું છે, તે બિનકાર્યક્ષમ બન્યું છે અને તેના સ્થાપનાના મૂળ સિદ્ધાંતોથી દૂર થઈ રહ્યું છે.

કમિટીના અધ્યક્ષ બ્રાયન માસ્ટે સંગઠનને “ભ્રષ્ટ અને જડ બની ગયેલી વ્યવસ્થાનું કેન્દ્ર” ગણાવ્યું અને દલીલ કરી કે અમેરિકન કરદાતાઓના નાણાં હવે એવા કાર્યક્રમો માટે ખર્ચવા જોઈએ નહીં જે અમેરિકાના હિતોને આગળ વધારતા નથી.

બીજી તરફ, ડેમોક્રેટિક સાંસદોએ આ દૃષ્ટિકોણને પડકાર્યો હતો. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે મોટા પ્રમાણમાં ભંડોળમાં કાપ મૂકવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓમાં અમેરિકાનું નેતૃત્વ નબળું પડી શકે છે અને ચીન જેવા પ્રતિસ્પર્ધી દેશોને પોતાનો પ્રભાવ વધારવાની તક મળી શકે છે.

કમિટીના રેન્કિંગ સભ્ય ગ્રેગરી મીક્સે દલીલ કરી હતી કે સુધારાઓ દ્વારા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સાથે અમેરિકાની ભાગીદારી નબળી પાડવાને બદલે તેને વધુ મજબૂત બનાવવી જોઈએ.

મીક્સે કહ્યું, “આ સુધારો નથી. આ પીછેહઠ છે.”

વોલ્ટ્ઝે આ દલીલને નકારી કાઢતાં કહ્યું હતું કે વહીવટીતંત્રનો હેતુ UNમાંથી પીછેહઠ કરવાનો નહીં, પરંતુ તેમાં સુધારા કરવાનો છે.

તેમણે કહ્યું, “અમારી જવાબદારી UNને ફરી મહાન બનાવવાની છે.”

અમેરિકા સંયુક્ત રાષ્ટ્રને સૌથી વધુ નાણાકીય ફાળો આપતો દેશ છે અને સંગઠનના નિયમિત બજેટ તેમજ શાંતિરક્ષક કામગીરી માટે નોંધપાત્ર હિસ્સો પૂરો પાડે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે UNમાં સુધારાને પોતાની વિદેશ નીતિનો એક મુખ્ય ભાગ બનાવ્યો છે. વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે અમેરિકન ભંડોળને માપી શકાય તેવી કામગીરી, ઓછી બ્યુરોક્રસી અને અમેરિકાના વ્યૂહાત્મક હિતો સાથે વધુ સુસંગતતા સાથે જોડવું જોઈએ.

ગુજરાતીમાં અન્ય સમાચારો વાંચવા અહીં ક્લિક કરો "ન્યુ ઇન્ડિયા અબ્રોડ ગુજરાતી"